آشنایی با مفهوم پتینه روی چرم، دلایل شکلگیری آن و راهنمای تشخیص چرم مرغوب برای داشتن محصولی که با گذر زمان زیباتر میشود.
چرم معمولا در ظاهری تازه، نو، درخشان و بدون خشوخط به کارخانۀ تولید محصولات تحویل داده میشود. جنس چرم در اکثر اوقات نرم و سطح آن صاف بوده و در طیف رنگهای متنوع به فروش میرسد.
اما از آنجایی که چرم، پوست حیوان است و تغییرات مختلف محیطی بر آن اثرگذاری مستقیم دارد، نمیتواند تا ابد بیتغییر و درخشان و براق باقی بماند. آسیبپذیری این ماده با گذر زمان بالا میرود و گاهی هم در معرض محیط، در بلندمدت، به شکل دیگری تغییر میکند.
پتینه به لکهها و خطوطی تیره و روشن میگویند که با گذشت زمان بر سطح اجسام نقش میبندد. این پدیده در واقع لایهای است که بر سطح چرم مینشیند و بر اثر فرآیندهای طبیعی مانند بارش باران، رطوبت و نور آفتاب و حتی دمای هوا شکل میگیرد. از آنجایی که چرم محصولی بهدستآمده از دل طبیعت است، هر مادهای را که با او در تماس باشد میتواند بهراحتی جذب کند. چرم مادهای بادوام است اما برای حفظ و نگهداری ظاهر آن به تلاشی مستمر نیاز است.
در بعضی از اجسام موجود در طبیعت گذر زمان باعث سرعت در تخریب میشود اما در چرم دقیقاً برعکس است.
گذر زمان باعث زیباتر شدن چرم میشود. برای مثال یک کیف قدیمی چرم، با خطوط و ردهایی کمرنگ و گاه پررنگ بر سطح آن، میان محصولات چرمی ممکن است محبوبیت بیشتری داشته باشد. چرمهایی که در گذر زمان پتینه میشوند زیبایی منحصربهفردی دارند.
سه عامل ایجاد پتینۀ چرم
- عامل بسیار مهم در شکلگیری پتینه بر سطح چرم، استفادۀ مکرر و روزمره از محصولات چرمی است. در صورتی که به صورت مداوم و روزمره از کیف، کفش یا تنپوشهای چرمی استفاده کنیم، ممکن است نقوش گوناگونی بهصورت طبیعی روی چرمها بنشیند. این نقوش بعد از زمانهای طولانی میتوانند ماندگارتر شوند و طرحهایی ریز و درشت در بافت چرم ایجاد کنند. چرم پتینهشده از نگاه زیباییشناسی، میان طرفداران استایلهای کلاسیک، جذابیتی چندبرابر در مقابل انواع دیگر چرم دارد و انتخاب افرادی است که به استایلهای کلاسیک و ساده علاقهمندند.
- عاملی دیگر که در پی استفادۀ مکرر چرم ممکن است باعث ایجاد خطوطی در بافت آن شود، مقدار رطوبت و چربی است که بهصورت روزمره بهدنبال پوشیدن کفش یا کتهای چرمی و در دست گرفتن کیفهای چرم جذب این محصولات میشود. وقتی که لایههای چرم در معرض آلودگی و یا کثیفیهای دیدهنشده روی سطح پوست بدن قرار میگیرند، به روند ایجاد پتینه و نقشونگار سرعت میبخشند.
- عامل مهم دیگر نور آفتاب است. نور آفتاب و اشعۀ فرابنفش آن باعث میشود که چرم کمی حالت خشک به خود بگیرد و سطح آن پیر شود. اگرچه با عامل بر اصالت و زیبایی چرم افزوده میشود اما این فاکتور همزمان میتواند مخرب هم باشد و بعد از مدتی بخشهایی از جسم چرمی را تیره کند. نور آفتاب با ایجاد لایههای تیره و روشن در ایجاد پتینه مؤثر است.
محبوبیت پتینه از کجا سرچشمه میگیرد؟
طرفداران پروپا قرص برندهای چرم بر این باورند که چرم مرغوب با گذشت زمان، ظاهری جاافتاده به خود میگیرد و کالایی باارزش بسیار بالا به حساب میآید. ظاهرا راز کالاهای چرمی بادوام در زمان نهفته است. زمان باعث زیبایی بیشتر آنها شده و ظاهرشان را از چرمهای نو و جدید خاصتر میکند.
پتینه بیشتروقتها بر چرمی نقش میبندد که مرغوب و بدون ناخالصی است. البته که زمان علاوه بر زیبایی، چرمها را انعطافپذیرتر هم میکند. وضعیت ظاهری چرمهای مرغوب متغیر است. هیچ پتینهای در طرح و نقش با پتینه دیگر یکسان نیست و هر کدام خط و طرحی منحصربهفرد و ویژه به خود میگیرند. هر نشانه و خطی تیره و روشن بر چرمها میتواند حکایت یک اتفاق باشد، از کشیده شدن چرم بر سطح پوست دست گرفته تا لکه یا خراشی که از یک شی تیز بر آن میافتد.
این نکته بسیار مهم است که نوع چرم، جنس پوست حیوانات و نوع دباغی چرم بر ایجاد پتینه تأثیر مستقیم میگذارد. معمولاً چرمهایی که با کروم دباغی میشوند، لایهای از پتینه روی آنها نمینشیند و طرح و شکلی قدیمی و اصیل به خود نمیگیرند، چراکه روشی امروزیتر و مدرنترند.
بهترین انواع چرم پتینه کدام است؟
بهترین نوع پتینه بر چرمی ایجاد میشود که تمامدانه باشد. در این مقاله میتوانید دربارۀ چرم تمام دانه بیشتر بخوانید. این جنس چرم ماندگارترین و محکمترین قسمت پوست حیوان است که در فرآیند دباغی نیز بهسختی مورد تغییرات گوناگون قرار میگیرد. چرم تمامدانه به دلیل مرغوبیت و استحکام زیاد بافت، بهخوبی تبدیل به چرم پتینه خواهد شد. درمورد سایر چرمها و چرم کمی معمولیتر، انجام فرآیند دباغی مثل سمباده زدن و یا صاف کردن سطح پوست حیوانات (با هدف ایجاد نظم و یکدستی و از بین بردن عیبها و زخمهای بر آن)، بسته شدن منافذ پوستی را به همراه دارد. این کار باعث میشود که سطح پوست دباغیشده نتواند تغییرات طبیعی و محیطی را بر سطح خود نمایش دهد.
برندهایی که کیفیت برایشان مهم است و تمایل دارند کالاهای چرمی که تولید میکنند در گذر سالها همچنان زیبا بماند و دوام خود را حفظ کند، از چرم درجه یک استفاده میکند. پس در انتخاب یک کالای چرمی که بهمرور زیباتر هم میشود، عوامل متفاوتی تاثیرگذار است.
تاثیر شیوه دباغی بر ایجاد پتینه
امروزه 2 روش برای دباغی کردن پوست و تبدیل آن به چرم وجود دارد. روش قدیمیتر تبدیل پوست به چرم، در ایجاد پتینه اثرگذاری بیشتری دارد و مؤثرتر است. این روش که به آن روش دباغی گیاهی نیز میگویند، بهدلیل استفاده از مواد طبیعی مانند پوست درخت، روشی کلاسیک محسوب شده، از مواد شیمیایی کمتری در تولیدش استفاده میشود و دوام و زیبایی بیشتری دارد. این روش در ایجاد پتینه بسیار مهم است زیرا چرم دباغیشدۀ گیاهی، فاقد پوششی از لایههای مصنوعی است و این امکان را فراهم میکند که با افزایش سن چرم، پتینهای زیبا و اثری ماندگار تولید شود.
نوع دیگر دباغی که در شکلگیری پتینه اثرگذاری کمتر دارد، روشی جدیدتر به نام دباغی کروم است. چرمهای تولیدشده با این روش به پوست غیرقابلنفوذ و بدون منفذ تبدیل میشوند که توانایی پذیرش تغییرات محیطی و هماهنگی و سازگاری با محیط را ندارند. این فرآیند که با هدف سبکتر شدن چرم و داشتن ظاهری بهتر و موردپسند انجام میشود، از ایجاد لایههای پتینه جلوگیری میکند.
پس اگر بهدنبال چرمی هستید که در گذر زمان زیبایی خیرهکننده به خود بگیرد و با تمام لباسهای شما قابل ست کردن باشد، هنگام خریدن چرم به نوع جنس و کیفیت چرم آن توجه نمایید.
چرمهایی که قابلیت بازیافت و سازگاری با محیطزیست دارند، میتوانند همراهی زیبا برای خانمها و آقایان باشند.
سرعت ایجاد پتینه بر چرم چقدر است؟
پتینه به آهستگی ایجاد میشود، ممکن است پس از یک ماه یا گاهی اوقات پس از یک هفته فقط علائمی کوچک از آن بر سطح چرم مشاهده شود. اگر به سرعت بخشیدن فرآیند پتینه علاقه دارید، بهترین راه برای انجام آن سادهترین راه است؛ از کیف، کفش یا کت چرم خود استفادۀ مکرر داشته باشید. استفادۀ پشتسرهم و مداوم از محصول چرمی، سبب ایجاد تغییرات بر سطح چرم و ایجاد پتینه بر آن میشود. با قرار گرفتن جسم چرمی در مقابل عوامل طبیعی، لایۀ پتینه زیبایی بر سطح آن نقش میبندد.
اگر میخواهید که انتخاب بهتری داشته باشید و یک چرم باکیفیت را ترجیح میدهید، کمی آشنایی با انواع چرم را به شما توصیه میکنیم.
(اشاره به لینک مقاله معرفی کامل انواع چرم موجود در بازار و تفاوت آنها) در وبلاگ نوین چرم.
رایجترین درجهبندی چرم
- چرم تمامدانه (بهترین و مرغوبترین جنس چرم)
- چرم با دانۀ بالا
- چرم خردشده
- چرم اصل
- چرم چسبیده (چرم پیوندی) (ضعیفترین جنس چرم)
در میان انواع چرمها، چرم تمامدانه به دلیل مقاومت بالا در برابر هر گونه پردازش و دستکاری و حفظ اصالت خود تا پایان فرآیند دباغی، پتینۀ زیباتری نسبت به سایر چرمها ایجاد میکند و ارزشمندتر است.
چرم تمامدانه رطوبت و روغن را جذب میکند و خطوط و طرحهایی منحصربهفرد به خود میگیرد.
هر نوع از چرم که در فرآیند دباغی به بیشترین سطح از پردازش نیاز داشته باشد، بیشک هویت خود را از دست میدهد و در شکلگیری پتینه مقاومتر میشود.
در دستهبندی و درجهبندی انواع چرمها، هرچه از چرم تمامدانه فاصله بگیریم، از کیفیت چرم کاسته میشود.
چرم پیوندی یا چرم چسبیده، که پایینترین درجۀ دستهبندی چرم را دارد، مخلوطی از چسب، گرد و غبار چرم، ضایعات چرم، پلاستیک و وینیل است که همگی به هم متصل شده و ماده جدیدی را تشکیل می دهند.
چرم پیوندی ارزان قیمت است که برای محصولات دیگری مانند مبلمان، کیف پول و لباسهای با قیمت پایین استفاده میشود.
نحوه تشخیص چرم باکیفیت
برای اینکه مطمئن شوید که بهترین محصول چرمی را تهیه میکنید، دنبال مهر یا برند معتبر و نشان استاندارد بر سطح آن یا قسمت زیرین محصول باشید.
اگر مطمئن نبودید، میتوانید از آزمایش آتش استفاده کنید، به این معنی که فندک را بهسرعت از روی قسمت پهن چرم تکان دهید. در صورتیکه محصول به سرعت در اثر حرارت چروک شد و آسیبپذیری بالایی را نشان داد، جنس چرم از کیفیت پایینی برخوردار بوده و دوام زیادی ندارد.
این درحالی است که محصول چرمی با کیفیت، در هنگام استفاده دوام بینظیری از خود نشان داده و بعد از گذشت زمان هم شکلگیری پتینه موجب زیبایی همیشگی آن میشود. یک چرم خوب میتواند سالهای طولانی مورد استفاده قرار گیرد.
در هر صورت این موضوع که کدام چرم میتواند برای شما انتخابی مناسب باشد، به سلیقۀ شخصی و هدف شما از خرید آن کالای چرم بستگی دارد.
جالب است بدانید طی مطالعات انجام شده در سالهای اخیر، چرمهایی که به روش قدیمیتر و کلاسیک تولید میشوند (دباغی گیاهی)، بهدلیل اینکه در هنگام تولید از مواد شیمیایی کمتری استفاده میکنند همسو با محیطزیست بوده و اثرات مخرب کمتری دارند.
روشهای دیگر مانند روشهای دباغی با کروم، بهدلیل استفاده از مواد و متریال گوناگون، میتوانند به محیطزیست آسیب بزنند. چرمهای گیاهی ساختهشده از مواد آلی هم به میزان قابلتوجهی نسبت به چرم حیوانات اثرات گلخانهای کمتری تولید میکنند و با محیطزیست سازگارترند.
نظرات کاربران (0)
نظر خود را بنویسید